Στους περισσότεροι γονείς έχει συμβεί να μιλούν στο έφηβο παιδί τους και εκείνο να τους αγνοεί, αφού είναι απασχολημένο στο λάπτοπ ή στο κινητό του, όπου παίζει κάποιο παιχνίδι, μιλά με τους φίλους του ή κάνει like σε κάποιο βίντεο στο Instagram.

Το μυαλό του δηλαδή είναι αλλού. Για την ακρίβεια είναι στη θέση του, αλλά έχει αρχίσει να «σκάει» από τις πολλές και ταχύρρυθμες πληροφορίες της εποχής, όπως σκάνε τα ποπ κορν! Αυτό το φαινόμενο έχει εξεταστεί από επιστήμονες και έχει πάρει το όνομα «εγκέφαλος ποπ κορν».

Διαβάστε επίσης: Εφηβεία: Η φιλία στην εποχή των social media

Ουσιαστικά, είναι το βιολογικό αποτέλεσμα αυτού που συμβαίνει στον εγκέφαλό μας όταν περνάμε πολύ χρόνο στο διαδίκτυο.

Όταν γίνεται αυτό, το κύκλωμα του εγκεφάλου των χρηστών αρχίζει να «σκάει» από την υπερδιέγερση και από την μεγάλη εισροή πληροφοριών, με αποτέλεσμα αυτοί να μειώνουν τη διάρκεια προσοχής τους και το ενδιαφέρον τους για οτιδήποτε άλλο, εκτός από το ίντερνετ και τις οθόνες.

Όσοι έχουν «εγκέφαλο ποπ κορν» τείνουν να «χάνονται» στον ψηφιακό κόσμο, αδιαφορώντας για χόμπι, δραστηριότητες, ακόμα και για διάφορες απλές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις με τους ανθρώπους του περιβάλλοντός τους στον πραγματικό κόσμο.

Το εν λόγω φαινόμενο συσχετίζεται με έλλειψη συνέπειας, συνεχή κούραση, αδυναμία συγκέντρωσης και γενική αδιαφορία για τον μη-ψηφιακό κόσμο.

Μιλάμε για μια κατάσταση στην οποία τα άτομα είναι τόσο εθισμένα στο ψηφιακό multi-tasking, που οι καθημερινές, πιο αργές δραστηριότητες δεν τους ενδιαφέρουν.

Έφηβο παιδί και «εγκέφαλος ποπ κορν»

Το φαινόμενο αυτό είναι πλέον πολύ σύνηθες στις μέρες μας και μπορεί να επηρεάσει χρήστες μέσων τεχνολογίας σε οποιαδήποτε ηλικία, όμως είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για τους εφήβους, καθώς συμβαίνει σε μια κρίσιμη περίοδο της ανάπτυξής τους.

Οι γονείς ρωτούν το παιδί τους αν διάβασε τα μαθήματά του ή του λένε να πάει στην κουζίνα για φαγητό και εκείνο δεν αντιδρά καν, κοιτά τη μητέρα ή τον πατέρα του για μια στιγμή, χωρίς στην ουσία να έχει ακούσει ποτέ αυτό που του έχουν πει οι δικοί του.

Ουσιαστικά, εκείνη την ώρα πιθανόν κάνει πολλά πράγματα μαζί, σκρολάρει σε ψηφιακές πλατφόρμες, ανοιγοκλείνει διαρκώς εφαρμογές και χρησιμοποιεί πολλές οθόνες, για παράδειγμα, μπορει να μπαίνει στο TikTok, ενώ τσεκάρει το Viber για νέα μηνύματα και παράλληλα παρακολουθεί μια ταινία online στο iPad του.

Τι λένε οι έρευνες

Σύμφωνα με μια μελέτη, δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Plos One, υψηλότερα επίπεδα multi-tasking με τα μέσα τεχνολογίας και το ίντερνετ συνδέθηκαν με υψηλότερα επίπεδα ψυχικής δυσφορίας και χαμηλότερα επίπεδα κοινωνικο – συναισθηματικής λειτουργίας.

Επίσης, με χειρότερες αξιολογήσεις συμπεριφοράς και προσοχής των παιδιών από δασκάλους και γονείς, με χειρότερο ύπνο και χαμηλότερα επίπεδα επιμονής.

Μέθοδοι αντιμετώπισης

Για να σταματήσετε να αμφιβάλλετε αν άκουσε λέξη από όσα είπατε στο παιδί σας και να προλάβετε βέβαια τις όποιες επιπτώσεις στην υγεία, τη συμπεριφορά και την ψυχολογία του μπορεί να έχει αυτή η συνήθειά του, ίσως είναι μια καλή ιδέα να δοκιμάσετε κάτι από τα παρακάτω:

  • Πηγαίνετε μια βόλτα μαζί
  • Βοηθήστε το παιδί σας να βρει ένα βιβλίο που του αρέσει
  • Παροτρύνετέ το να συμμετάσχει στην προετοιμασία του δείπνου
  • Δώστε του 30 λεπτά – 1 ώρα κάθε μέρα για να ασχοληθεί με ό,τι δημιουργικό το ενδιαφέρει
  • Προτείνετέ του να ξαναβάψει το δωμάτιό του ή να ασχοληθεί με την τακτοποίηση της ντουλάπας του

Τα σημάδια

  • Δυσκολία συγκέντρωσης, γρήγορες αλλαγές στην προσοχή
  • Συνεχής ανάγκη για διέγερση
  • Δυσκολία για διατήρηση πληροφοριών στη μνήμη
  • Δυσκολία στην εκτέλεση οδηγιών με πολλά βήματα
  • Αίσθηση άγχους και αδυναμία ρύθμισης συναισθημάτων

Επιπτώσεις στο παιδί

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό World Psychiatry, οι ψηφιακές αποσπάσεις του διαδικτύου φαίνεται να μπορούν να βλάψουν τις γνωστικές ικανότητες ενός παιδιού μακροπρόθεσμα.

Συγκεκριμένα, εμποδίζουν την ανάπτυξη ανώτερων γνωστικών λειτουργιών σε κρίσιμες περιόδους ανάπτυξης του εγκεφάλου των παιδιών και των εφήβων.

Βάσει των ευρημάτων της έρευνας, η συχνότερη χρήση του διαδικτύου για 3 χρόνια στα παιδιά σχετίζεται με μειωμένη λεκτική νοημοσύνη.

Στη σύγχρονη πραγματικότητα της ψηφιακής υπερφόρτωσης, τα παιδιά είναι πιο αποσπασμένα από ποτέ. Αυτό είναι ένα ζήτημα σοβαρό, που σαφώς και δεν πρέπει να μας πανικοβάλλει αλλά πρέπει να προσπαθήσουμε να το αντιμετωπίσουμε με προσοχή και φροντίδα, χωρίς να προκαλέσουμε εντάσεις και αντιδράσεις.